Họ Bùi Nghệ An | Tản văn - Tuỳ bút | Ghi chép tìm mộ liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm Ngày thương binh liệt sĩ 27/07/2015
 
Untitled Document
Ghi chép tìm mộ liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm Ngày thương binh liệt sĩ 27/07/2015
Ngày cập nhật : 21/07/2015
HỌ BÙI NGHỆ AN | Những năm Mỹ đánh phá miền Bắc gia đình tôi sơ tán ở xóm Tây Hồ, xã Nghi Diên, Nghi Lộc. Bùi Anh Tuấn tham gia sinh hoạt Đoàn, giúp bà con nông dân công việc đồng áng nhiệt tình như sinh ra từ làng quê nên được bà con yêu mến, Đoàn thanh niên biểu dương.
Năm 1972, Tuấn có lệnh nhập ngũ đơn vị huấn huyện tại Quỳnh Tam, em luôn luôn phấn đấu xuất sắc trong luyện tập và kỷ luật được chọn là đối tượng Đảng. Sau khóa huấn luyện ngắn ngày, đơn vị Tuấn được điều vào chiến trường, khi hành quân đơn vị dừng nghỉ tại Đại Sơn, Tuấn tranh thủ về gặp gia đình được mấy phút rồi vội vàng trở lại đơn vị. Tôi tiễn em lên Đại Sơn, lúc chia tay Tuấn tặng tôi chiếc bi đông và cái chăn chiên làm kỷ niệm - Đó là lần gặp ngắn ngủi cuối cùng của Tuấn và gia đình.

Khi vào Nam chiến đấu đơn vị Tuấn phân chia lực lượng: một số bổ sung cho quân địa phương Tuấn là quân chủ lực. Thời gian đầu Tuấn viết vài ba lá thư cho ba tôi kể chuyện chiến đấu gian khổ ác liệt, em bị thương nằm điều trị ở trạm xá. Gia đình rất lo lắng cho em đang trực tiếp giáp mặt với quân thù, còn chúng tôi thì ngày đêm đang hứng chịu bom đạn của máy bay Mỹ. Bố tôi phải lặn lội làm ăn để nuôi sống gia đình. Bỗng một chiều mùa đông năm 1973, đơn vị Tuấn gửi giấy báo tử về cho gia đình với nội dung: “Thương tiếc báo tin và chứng nhận đ/c Bùi Anh Tuấn sinh năm 1952 cấp bậc: binh nhất, chiến sĩ đại đội 2 tiểu đoàn 1 trung đoàn 9 sư đoàn 304 hy sinh ngày 7-3-1973 tại Mặt trận phía Nam Quân khu 4 vì sự nghiệp chống Mỹ bảo vệ tổ quốc được xác nhận liệt sĩ - đơn vị đã mai táng tại khu vực riêng của đơn vị ở gần mặt trận  - Giấy chuyển giao di vật tử sĩ gồm có 1 khăn mùi xoa (kỷ niệm xuân 71) 1 áo bu giông mỏng cũ, 1 bộ quần áo lót mới, 1 bộ quần áo lót cũ, một màn cũ. Tiền có 91đ20 và bức thư gửi gia đình: đ/c Bùi Anh Tuấn chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp vẻ vang bảo vệ Tổ quốc và động viên toàn thể gia đình chuyển đau thương thành hành động cách mạng, khắc sâu căm thù giặc Mỹ và bè lũ tay sai, thực hiện di chúc thiêng liêng của Hồ Chủ tịch ”Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ đến thắng lời hoàn toàn” ký tên thủ trưởng đơn vị trung tá Văn Khắc Lân.

Cuộc chiến tranh chống Mỹ gia đình tôi có 3 người con gia nhập quân đội gồm Bùi Anh Dũng, Bùi Anh Tuấn và Bùi Xuân Tú. Sau chiến tranh 2 người trở về chỉ có Bùi Anh Tuấn vĩnh viễn nằm lại chiến trường. Chiến tranh đã lùi xa, những sự hy sinh mất mát chưa thể nguôi ngoai, biết bao liệt sĩ chưa tìm được mộ, nhiều gia đình âm thầm lặng lẽ mong ngóng tin tức về những linh hồn còn phiêu dạt ở nơi nao. Khi còn sống ba mẹ tôi mong muốn các anh chị cố tìm được mộ Bùi Anh Tuấn để gia đình yên ổn sinh sống. Thời gian này xuất hiện nhiều nhà ngoại cảm tìm mộ liệt sĩ, nhiều thầy cúng gọi hồn ... cuốn theo cơn lốc này, anh em chúng tôi ra Thanh Hóa gọi hồn cho Tuấn, em hiện lên cười vui vẻ hỏi thăm mọi người nói: Em hoàn thành nhiệm vụ rồi, hy sinh thịt xương không còn gì nữa đâu. Gia đình nhớ thương thì làm cho em ngôi mộ gió...

Tôi gặp Lê Bá Dương cùng quê, anh tâm sự: “Hàng năm vào dịp ngày thương binh liệt sĩ tôi vào chợ Đông Hà mua hoa thả xuống dòng sông Thạch Hãn bởi dưới đó còn biết bao chiến sĩ và đồng đội của tôi còn nằm lại đó...” Anh có mấy câu thơ được khắc bia đá ở đền thờ bờ Bắc và Nam.

Đò xuôi Thạch Hãn ơi chèo nhẹ
Đáy Đông còn đó bạn tôi nằm

Vợ chồng Bùi Xuân Vinh có xe ô tô nên hàng năm vào dịp 27/7 (TBLS) chúng tôi vào sông Thạch Hãn làm lễ thả hoa để tưởng nhớ liệt sỹ Bùi Anh Tuấn. Đây là chuyến hành trình văn hóa tâm linh, song tôi vẫn băn khoăn mong muốn làm sao biết được nơi Bùi Anh Tuấn hy sinh để đến chính nơi đó thắp hương cho linh hồn em tôi mới thỏa nỗi lòng. Người em gái Bùi Hoàng Yến ở Hà Nội liên hệ Trung tướng AHLLVT Phạm Xuân Thệ ông điện cho Ban chính sách sư 304 để kiếm tìm thông tin. Dịp này rất may có anh Lê Văn Huyền ở Hải Phòng là lính trung đoàn biết rõ Bùi Anh Tuấn, anh trực tiếp gặp sư 304 xin được danh sách liệt sĩ hy sinh có Bùi Anh Tuấn, anh gặp ngay chị Hoàng Yến bàn kế hoạch đi tìm mộ.

Mọi người tập kết ở Vinh đi vào Quảng Trị, chúng tôi có sẵn danh sách liệt sĩ quê quán, đơn vị, ngày tháng hy sinh và địa điểm cụ thể. Để thuận lợi cho việc tìm kiếm anh Huyền điện thoại cho anh Hạnh nguyên Ban quy tập thị đội Quảng Trị cùng phối hợp công việc. Anh Hạnh nghỉ hưu làm trang trại ở Khe Sanh nhưng sẵn sàng về thị xã để giúp chúng tôi. Đêm đó chúng tôi nghỉ lại trạm 27/7 Đông Hà, Lê Văn Huyền đốt thuốc liên tằng, suốt đêm không hề chớp mắt, anh ta giờ đây sống bằng phần âm. Sáng chúng tôi vào thành cổ tìm đến gia đình anh Hạnh, anh từ Khe Sanh vừa về nhà, mặt mày xây xát vết thương, anh cho biết hôm qua bị tai nạn nhẹ nhưng vẫn cố chạy về nhà. Mọi người lên xe đi về xã Hải Lệ, đến chân đập Đại thủy nông Nam Thạch Hãn xe dừng lại, chúng tôi đứng trên bờ đập nhìn về phía dãy núi đồi nhấp nhô nơi có điểm cao 52. Để chính xác hơn anh Huyền gọi điện thoại cho anh Truyền cán bộ quy tập xã Hải Lê, anh này mang đến tấm bản đồ thời Mỹ ngụy ghi cụ thể các vị trí. Chúng tôi thuê chiếc thuyền nhôm bằng vỏ bom bi chạy hơn 1 giờ đến ngọn đồi có điểm cao 52. Trên đồi còn nhiều hố bom và đạn đại bác, anh Huyền kể lính của ta trên chốt thường xuống lấy nước dưới hố bom để dùng. Buổi sáng đó có 3 chiến sĩ hy sinh, chiều 4 người, có ngôi mộ vừa chôn xong địch bán đại bác hất xác lên phải chôn lại.

Tại điểm cao 52 này Lê Văn Huyền nhớ rõ hồi đó những chiến sĩ hy sinh, trong đó có liệt sĩ Nguyễn Văn Thế đồng hương chính tay anh chôn cất. Nay trở lại đây thời gian đã quá lâu - gần nửa thế kỷ, địa hình có nhiều thay đổi không thể xác định các ngôi mộ được chính xác nằm ở vị trí nào. Anh ân hận không giúp gia đình tìm được mộ Bùi Anh Tuấn. Tôi vỗ vai anh, cứ bình tĩnh hàng năm chúng tôi sẽ vào đây hương khói cho Bùi Anh Tuấn và hy vọng sẽ quyết tâm tìm được mộ.

Hai tháng sau Lê Văn Huyền báo tin: "Thị đội Quảng Trị vừa cất bốc 8 ngôi mộ ở vị trí xã Hải Lệ về nghĩa trang thị xã có mộ liệt sĩ Bùi Anh Tuấn". Gia đình tổ chức 2 xe ô tô đưa anh chị em con cháu vào Quảng Trị, trong xe có nhân chứng Lê Văn Huyền - mọi người cảm thấy vui mừng trước sự kiện đặc biệt này.

Xế chiều chúng tôi vào thẳng thị đội Quảng Trị các đồng chí Ban chỉ huy thị đội Quảng Trị tiếp đón chúng tôi, để tranh thủ thời gian thượng tá chính trị viên Hoàng Ngọc Ánh phân công trung tá Đậu Minh Hảo đưa chúng tôi tới địa điểm quy tập. Xe chúng tôi vừa tới bờ sông xã Hải Lệ, thuyền của dân quân bố trí sẵn chở mọi người tới nơi đội quy tập vừa cất bốc. Thuyền cập bờ, mọi người bước xuống nhìn thấy 8 hố đất được đào bới, một số hố ngập nước, một số nằm trên cạn. Đ/c Hảo nói khi phát hiện 8 ngôi mộ này chúng tôi mời sư 304 và 329 vào xác nhận. Chỉ có sư 304 nhận đúng người của đơn vị mình. 8 ngôi mộ khi đào lên chỉ còn di vật như tang vọng ... hài cốt đã bị phân hủy.

Chúng tôi đến nghĩa trang trời vừa tối, ánh điện sáng rực cả khu vực nghĩa trang thị xã Quảng Trị. Đây là nghĩa trang mang dáng dấp công viên khá xinh đẹp nằm trên đồi với nhiều cây cảnh, cây đa xum xuê. Hương, hoa, lễ vật mua sắm từ Vinh khá đầy đủ chu đáo vào đây phải bổ sung thêm nhiều nến để thắo sáng lung linh. 8 ngôi mộ mới, vừa mới xây chưa đậy nắp gắn bia. Chúng tôi tiến hành nghi lễ một cách trang nghiêm với tình cảm vô cùng nhớ ơn các liệt sĩ. Từ nay mộ Bùi Anh Tuấn được yên nghỉ với đồng đội tại nghĩa trang liệt sĩ này.

Sắp tới sẽ tiến hành gắn bia mộ, đ/c Hoàng Ngọc Ánh đưa chúng tôi gặp anh Lê Đức Ly - trưởng phòng LĐTBXH tiến hành thủ tục đặt bia mộ. Anh Ly nói: “Tìm được mộ liệt sĩ có tên Đảng mừng, nhà nước mừng” câu nói của ông trưởng phòng gây ấn tượng với tôi, tôi chỉ xin bổ sung “Gia đình chúng tôi mừng nhất”. Thông qua hướng dẫn về quy trình xin đặt bia mộ chúng tôi đã chuẩn bị đẩy đủ những giấy tờ cần thiết như: đơn xin đặt bia mộ của gia đình thân nhân liệt sĩ có chứng nhận của chính quyền địa phương. Giấy chứng nhận của người làm chứng của đơn vị, di vật chứng nhận của chính quyền địa phương, giấy chứng nhận của người làm chứng của đơn vị, di vật cần thiết của liệt sĩ. Tháng sau đó gia đình nhận được Báo cáo về việc gắn bia và khắc tên liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ thị xã với nội dung: Ban chỉ huy Quân sự thị xã đã tiến hành khai quật 8 hài cốt liệt sĩ tại thôn Tân Lệ, xã Hải Lệ thị xã Quảng Trị và bàn giao 8 hài cốt vào an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ thị xã. Trong đó có 01 mộ có 1 lọ nhựa hình chữ nhật trong lọ có mảnh vải ghị họ tên liệt sĩ Bùi Anh Tuấn sinh ngày 14-9-1952 đơn vị C2d1C9F304.

Để kịp thời lập bia mộ ghi danh liệt sĩ tại nghĩa trang liệt sỹ thị xã trước dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2014) phòng đã gắn bia khắc tên (theo giấy báo tử) Liệt sĩ Bùi Anh Tuấn sinh ngày 14-9-1952 nguyên quán Khu phố I thành phố Vinh; cấp bậc: binh nhất; chức vụ: Chiến sĩ đơn vị C2d1C9F304 hy sinh ngày 7/3/1973. Vậy Phòng LĐTBXH thị xã báo cáo Sở LĐTBXH biết đồng thời đề nghị Sở đưa thông tin về liệt sĩ Bùi Anh Tuấn trên mạng thông tin điện tử để gia đình và thân nhân được biết. Trưởng phòng: Lê Đức Ly.

Chúng tôi về xã An Lão - Hải Phòng thăm Lê Văn Huyền và một vài nhân chứng khác anh Huyền có ngôi nhà cấp 4 xung quanh trồng cây cảnh nhưng ít được chăm sóc vì chủ nhà thường đi vắng. Từ ngày giải ngũ Lê Văn Huyền không xây dựng gia đình, anh sống cô đơn, từ năm 1990 lại đây anh giúp nhiều gia đình đi tìm mộ liệt sĩ với trên dưới hàng trăm ngôi mộ. Công việc tuy vất vả khó khăn, nhưng anh coi đó là niềm vui cuối đời của mình. Anh dẫn chúng tôi đến thăm gia đình anh Nguyễn Văn Nhẫn người trực tiếp khiêng xác Bùi Anh Tuấn mai táng anh kể: “Đầu năm 1973 quân Ngụy từ thành cổ kéo ra truy kích đơn vị tôi, chúng đuổi lính chúng tôi suốt một ngày quần áo rách tả tơi, nhịn đói, nhịn khát chỉ còn sống sót tôi, anh nuôi và y tá. Sao mà ác liệt thế, chết nhiều thế”, không ngờ chúng tôi may mắn được gặp anh Nhẫn vừa là nhân chứng và là ân nhân của gia đình. Hôm thị đội Quảng Trị quy tập 8 ngôi mộ hai anh đều có mặt. Đến thăm gia đình liệt sĩ Nguyễn Văn Thế, ngôi nhà vắng vẻ, anh Huyền gọi thì một người nhỏ thó từ bờ ao bước lên không nhận ra là đàn ông hay đàn bà, đó là anh ruột của Thế bị tật nguyền. Mẹ già ốm yếu đang nằm viện, chúng tôi cảm thấy xót xa trong lòng: phải chăng vì chiến tranh, thanh niên trai tráng phải đi ra trận chết giữa chiến trường để lại gánh nặng gia đình phải chịu nhiều thiệt thòi đau khổ.

Dù sao gia đình tôi đã tìm được mộ em Tuấn là vui mừng lắm rồi, gặp được anh Huyền, anh Nhẫn là những người đồng đội và là ân nhân của gia đình. Xin cám ơn các anh với cuộc hội ngộ này.

Một số hình ảnh ghi lại trong hành trình tìm mộ liệt sĩ Bùi Anh Tuấn:















Bùi Xuân Lương
 Bản in  Lên đầu trang

- Họ Bùi quê tôi (27/06/2017)
- Cần lắm những tấm lòng (05/12/2016)
- Mừng họ Bùi đón bằng di tích Đoan Quận công Bùi Thế Đạt (26/02/2016)
- Tản mạn những ngày cuối năm về xứ Nghệ và Đô Lương - ngày ấy, bây giờ (23/01/2016)
- Mưa trắng cờ lau (14/01/2016)
- Tản mạn lễ Đông Chí (14/01/2016)
- Bài viết kỷ niệm ngày 30/04: Nghĩa tình đồng đội (28/04/2015)
- Bài viết kỷ niệm ngày 30/04: Một đêm không ngủ (28/04/2015)
- Nghĩ vặt về Văn hóa - Kỳ 1: Chuyện vui ngày tết (14/02/2015)
- Tôi đi nhận họ - Tùy bút Bùi Hoa Nam (23/01/2015)
TÌM KIẾM BÀI VIẾT
THƯ VIỆN ẢNH
           Việc họ xưa & nay
 Văn hóa dòng họ: Diện mạo và hướng đi
 Văn hóa dòng họ và dòng họ văn hóa
 Vai trò tộc trưởng xưa và nay khác nhau như thế nào?
 Nguyên tắc cúng, khấn, vái, lạy
 Gia phả và nhà thờ họ
           Truyền thống văn hóa
 Bàn về cách xưng hô trong gia đình
 Đám giỗ có vị trí quan trọng trong việc thờ cúng tổ tiên
 Để gia phả trở thành nhân tố tích cực trong việc phát huy truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam
 Gia phong xứ Nghệ
 Gia đình, dòng họ - những vấn đề cơ bản của văn hoá làng, xã Việt Nam
           Làng quê Việt Nam
 Trò vui dân gian ngày xuân thuở xưa và ý nghĩa nhân văn của nó
 Việc làng nước ngày xưa
 Cổng làng - hồn Việt xưa nay vương vấn...
 Đình làng - gương mặt kiến trúc cổ Việt Nam
 Kiến trúc làng Việt Nam
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ BAN LIÊN LẠC HỌ BÙI NGHỆ AN
Email :
hobuinghean@gmail.com - Website : www.hobuinghean.com.vn
Trưởng ban liên lạc : Bùi Xuân Lương - Điện thoại : 0945.912.618
Phụ trách nội dung : Bùi Chí Nhân - Điện thoại : 0915.555.977

du học nhật bản tại tp vinh học tiếng nhật tại tp vinh du học nhật bản tại nghệ an học tiếng nhật tại nghệ an