Họ Bùi Nghệ An | Tản văn - Tuỳ bút | Mưa trắng cờ lau
 
Untitled Document
Mưa trắng cờ lau
Ngày cập nhật : 14/01/2016
HỌ BÙI NGHỆ AN | Chúng tôi về Ninh Bình theo lời mời của anh Bùi Xuân Trường, Tổng Giám đốc công ty TXT, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Doanh nghiệp họ Bùi Việt Nam, mời về dự họp phiên cuối năm 2015 của CLB tại tư gia của anh. Chả biết Bùi Xuân Trường nổi hứng thế nào chứ tôi chỉ là anh thợ cày vùng đông Bắc, cả đời có bao giờ biết đến việc kinh doanh buôn bán. Nay được mời về dự họp, nghe các nhà kinh tế bàn luận có khác gì nghe trống giữa nhà sấm! Nhưng thôi, kệ, mời thì cứ đi cái đã. Nhất là về nơi vang bóng một thời của vua Đinh Tiên Hoàng thì không thể không đi. Ninh Bình những ngày giáp Tết, mưa xuân giăng giăng kín cả một vùng rộng lớn mênh mông. Nhìn xa xa cũng chỉ thấy bóng người lờ mờ lẫn trong sương khói như thực, như mơ.
Anh Bùi Đăng Bằng, Tổng biên tập Tạp chí Người cao tuổi ngồi cùng xe nói với tôi - Không gian này xem như đã là ngày tết. Giá như đâu đó thêm tiếng mổ lợn, giã giò, rồi mấy bà, mấy chị tất bật chuẩn bị lá dong, gạo nếp gói bánh nữa thì đã là tết rồi. Tôi còn đang ngẩn ngơ ngắm trời ngắm núi, lòng thấy nao nao nhớ đến những câu hát nghe não nùng như tiếng cuốc còn sót lại sau hè, thì chiếc xe đã đỗ xịch lại trước của nhà anh Bùi Xuân Trường, thôn Xuân Long, Gia Sơn, Nho Quan, Ninh Bình. Nói là nhà theo nghĩa thông thường thì không hẳn đã đúng trong trường hợp này. Bởi đó là khu biệt phủ đồ sộ được kiến trúc theo lối cổ, có nhiều họa tiết pha nét đặc trưng của văn hóa cung đình Huế. Đầu tiên là nhà Từ đường, qua khoảng sân rộng đón ánh nắng mặt trời là nhà Tiền đường thờ Tổ, khu tiền sảnh bao quanh sân vườn có nhiều cây quý, hòn non bộ và bàn cờ tiên được chạm khắc cầu kỳ trên phiến đá xanh khá lớn. Trong nhà Từ đường năm gian, được sắp đặt khéo, bài trí nhiều vật dụng giả cổ làm bằng gỗ quý như bộ tứ linh, bàn trà, câu đối…, nhất là phiến đá cẩm thạch màu đen nguyên khối cao hơn hai mét, rộng chừng mét rưỡi, đặt trang trọng giữa nhà, khắc bằng chữ Hán, lưu ghi công tích cụ thủy tổ cụ Bùi Xuân Cơ là võ tướng triều vua Lê Trung Hưng, cũng là Thành Hoàng làng. Nhà Từ đường và nhà Tiền đường thờ Tổ còn được nối thông liên hoàn với vài ba dẫy nhà khác, mang hàm ý như tất cả con cháu đều hướng tâm linh kính cẩn về nơi Tổ đường. Các căn nhà đều được nối với nhau bằng hành lang có mái che, bao lơn, lan can gỗ mềm mại sang trọng. Trên tường phía ngoài Từ đường, mặt hướng về tổ đường được kiến trúc đẹp bằng chất liệu quý, đón ánh mặt trời tinh khiết, các Sắc phong của nhà vua cho vị Võ công được phóng to từ nguyên tác đúng màu sắc, càng làm cho không gian khu thờ tự vừa trang nghiên vừa sâu lắng, kính ngưỡng. Trước cửa nhà Từ đường là sân lát gạch đỏ thoáng rộng, trong sân còn giữ được cái giếng cổ đã trên bốn trăm năm. Sau khoảng sân là hồ bán nguyệt, vọng thư lầu, đường tản bộ, cây đèn, cây cảnh được chọn lựa chăm chút khá kỹ lưỡng. Cứ tưởng thế đã là hết, thì một thanh niên dáng nhanh nhẹn như một hướng dẫn viên du lịch nói – Mời bác sang nhà họp phía bên này. Tôi đi theo anh ta chừng vài trăm mét, ra khu họp Hội nghị hôm nay. Lại một khuôn viên rộng độ nửa hecta được xây dựng theo kiểu nhà vườn. Có đài âm dương, hồ bán nguyệt, nhà cổ kiến trức đẹp nửa trên đất liền, nửa vươn ra mặt hồ, cửa quay về hướng Nam đón gió lành. Quanh khu vườn là vài con đường nhỏ lát gạch uốn lượn, cuối các con đường nhỏ ấy đều dẫn về căn nhà hóng gió trong khuôn viên, vừa tĩnh lặng, vừa trầm mặc bên những cây lan, cây bách, cây tùng. Nhìn tổng thể qua Tam quan vào vào Khu biệt phủ Bùi Xuân Trường, rộng độ vài ba héc ta, được kiến trúc xây dựng bài bản, các hạng mục liên kết với nhau hợp lý, mang nhiều nét nghệ thuật kiến trúc đương đại, nhưng lại giữ được nét cổ kính của văn hóa kiến trúc biệt phủ thuần Việt. Nếu ai lần đầu đến đây, chắc sẽ ngỡ ngàng, bởi giữa màu xanh ngút ngàn cô tịch của núi rừng, ở vùng quê còn khá bình lặng, lại nổi bật lên một biệt phủ đồ  sộ, thanh bình, phú quý, ẩn mình nơi thâm sơn này.

Cái gì cũng có cội nguồn của nó, nhà doanh nghiệp Tổng Giám đốc Bùi Xuân Trường, sinh năm 1972 của thế kỷ trước cũng không ngoài quy luật đó. Anh bấm chân xuống mặt đường mà đi, bám giữ với quê hương, với cội nguồn để sống, tỏ rõ bản lĩnh, trí tuệ và tài năng trên con đường lập thân, lập nghiệp giữa chốn thương trường mà ai cũng biết, không phải lúc nào cũng chiến thắng!

Bùi Xuân Trường là hậu duệ đời thứ 11 của võ công Đức thế tổ Bùi Xuân Cơ. Theo phả hệ họ Bùi làng Nga My, tổng Đề Cốc, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình còn lưu lại, vào thời vua Lê Trung Hưng năm Chính Hòa thứ 6 (1685), Bùi Xuân Cơ – hiệu Phúc Lương, khi đó là một thanh niên khôi ngô tuấn tú, võ nghệ hơn người, theo hiệu triệu của nhà vua, ông tập hợp trai tráng trong vùng, chiêu mộ người ở nhiều nơi khác lập thành nghĩa quân chống giặc. Lúc đầu, nghĩa quân chỉ đánh giặc xâm lấn trong vùng, sau nghĩa quân lớn dần đánh đâu thắng đấy. Triều đình lúc đó đã coi nghĩa quân của Bùi Xuân Cơ là lá chắn phái Nam của kinh thành Thăng Long, từ mạn Ninh Bình trở vào. Trong một trận chiến lớn, Nghĩa quân đánh tan đạo quân xâm lược của Chiên Thành, truy bức chúng vào tận Chiêm Hóa, Quảng Bình ngay nay. Giành chiến thắng trở về, khi quê hương và đất nước đã thái bình, sóng yên biển lặng. Nghĩa quân được lệnh trụ lại quê nhà. Ông cho quân lính khai sơn phá thạch, lập ấp lập làng, sản xuất lương thực và lập ra làng, đặt tên làng là Nga My, nơi trăm họ sinh sống hòa thuận yên vui. Sau này, để tưởng nhớ công ơn đánh giặc và xây dựng làng ấp, dân làng Nga My đã suy tôn và xin sắc của vua dựng đình làng, thờ ngài là Thành Hoàng làng, cách ngày nay 430 năm.

Các cụ cao tuổi trong làng còn kể lại câu chuyên được lưu truyền là: “ Sau khi Nghĩa quân thắng giặc trở về, khi qua đây, thấy thế đất linh thiêng, sơn thủy hữu tình, lại có 99 ngọn núi quần tụ về hướng Bắc, tả hữu có đủ cả Thanh Long, Bạch Hổ, bao quanh bởi các dòng sông trong xanh uốn lượn như bầy rồng thiêng giao hòa giữa trời đất. Võ tướng Bùi Xuân Cơ đã cho quân lính hạ trại, khao thưởng quân sĩ. Đêm đó, trong giấc ngủ người mộng thấy có có một vị Tiên già râu tóc bạc phơ, nói – Ta biết ngươi vừa thắng trận, ta đến chúc mừng! Khi tỉnh dậy, ông cho rằng đây là thần báo mộng, trên vùng đất thiêng, định cư lại, chắc con cháu sau này sẽ phú quý và là nơi an lành cho con cháu trăm họ mai sau”. Kể từ đó gia tộc Bùi Xuân, trở thành dòng họ danh gia vọng tộc trên mảnh đất này.

Khi nghiên cứu tư liệu sử của họ này, tôi chú ý nhiều tới tên làng bởi hai chữ ( Nga My). Vì thấy hơi lạ, bây giờ người ta gọi tên làng là thôn Xuân Long, chứ tên Nga My chỉ còn trong quá khứ. Nhất là khi mới nghe tên, nghĩ nó chả liên quan gì nhiều tới vùng đất có địa danh cổ này. Vậy tại sao cụ Bùi Xuân Cơ lại đặt tên làng như vậy? Cứ thế, tôi đi tìm tư liệu và điển cố, mới vỡ lẽ ra rằng, Đức thế tổ Bùi Xuân Cơ đã lấy tên 1 trong 99 ngọn núi có tên là núi Nga My, để đặt tên khai sinh cho làng. Thực ra hai chữ “Nga My” còn có trong bài thơ, của nhà thơ Lục Du đời Đường, bên Trung Quốc, hai câu thơ đó như sau:
                             “ Mạc hận cửu vi Nga hạ khách
                                Thu dạ độc túy hí đề”
         Tạm dịch: “Chớ hận là khách lâu ngày dưới núi Nga My”.
Qua cách đặt tên chữ. Cho ta biết, Đức thế tổ Bùi Xuân Cơ tất phải là một người hay chữ! Chỉ cần hai chữ, ông đã căn dặn được con cháu, hãy sinh tồn ở núi Nga My, rằng nơi này không có gì phải hổ với non sông đất nước.

Như một dòng chảy tự nhiên, có ngọn nguồn từ tinh thần yêu nước. Khi giặc Pháp xâm lược đất nước ta, triều đình nhà Nguyễn đã trở nên suy yếu, thế nước rơi vào thơi kỳ tao loạn. Bùi Xuân Nhị, hậu duệ đời thứ 8 của thủy tổ Bùi Xuân Cơ, đã đứng ra lập căn cứ chống thực dân Pháp tại địa phương và ủng hộ phong trào Cần Vương do đại thần Tôn Thất Thuyết khởi xướng. Nghĩa quân của ông đã đánh cho thực dân Pháp nhiều trận kinh hoàng, làm chủ một vùng rộng lớn từ Nho Quan, Giãn Khuất vào tận Hà Trung, Thanh Hóa. Với chiến công vang dội đó, vua Khải Định đã Sắc phong “ Thần tổng Long Sơn đức hậu phi anh tôn thần”. Hiện Bài vị và Sắc phong ngài còn thờ tại Đền Sào Long.

Theo bước ông cha, đến hậu duệ đời thứ 10, ông Bùi Xuân Miều (bố đẻ Bùi Xuân Trường) đã tham gia kháng chiến chống thưc dân Pháp theo tiếng gọi của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vào bộ đội một thời gian, ông được cử đi học Trường sĩ quan Lục quân, ra trường về công tác tại cơ quan Tham mưu, Sư đoàn 316; Làm Trợ lý Tác chiến cho đồng chí Chu Huy Mân, Sư đoàn trưởng, Sau này là Đại tướng Chu Huy Mân, Ủy viên Bộ chính trị, Phó chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐNDVN.  Trong một trận càn ác liệt của quân Pháp vào khu căn cứ kháng chiến của Sư đoàn, cơ quan sư đoàn bị địch vây hãm, uy hiếp nghiêm trọng, tình thế của Sư đoàn trưởng Chu Huy Mân trở nên nguy cấp. Bùi Xuân Miều đã xông ra nghi binh, lừa địch, chịu cho giặc bắt, để cứu đồng chí Chu Huy Mân thoát hiểm, bảo vệ được cơ quan đầu nào của Sư đoàn. Bị địch bắt, chúng dùng nhiều thủ đoạn tra tấn dã man tàn bạo, nhưng Bùi Xuân Miều vẫn kiên quyết giữ vững phẩn chất cách mạng của người lính kiên cường, bất khuất trước kẻ thù tàn độc. Bất lực, chúng đày ông đi các nhà giam Hỏa Lò, Côn Đảo. Trong tù đày ông vẫn một lòng kiên trung với hoạt động cách mạng, tìm cách vượt ngục thành công, trở về tiếp tục tham gia động cách mạng. Trong cuộc đời đấu tranh cách mạng, kiên cường bất khuất trước kẻ thù, cho đến lúc cuối đời, ông đã luôn xứng đáng với phẩm chất của một người lính trong Quân đội anh hùng. Với công lao đóng góp và phẩm chất anh hùng đó, Bùi Xuân Miều đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều Huân chương cao quý.

Nhìn lại một dòng họ có lịch sử tồn tại và phát triển gần 500 năm, ở mỗi thời kỳ nguy biến của đất nước lại xuất hiện một con người đức độ, tài năng, bản lĩnh có trách nhiệm với non sông tổ quốc. Khởi nguồn từ Đức thế tổ Bùi Xuân Cơ cho đến các thế hệ con cháu kế tiếp. Đó chính là một dòng họ vẻ vang, đã góp phần làm rạng danh quê hương, đất nước.

Những ai đọc bài viết này, chắc sẽ tự hỏi! Người viết bài này có lạc đề không? Người ta mời về họp, lại không viết được chữ nào về  họp, độc viết đi đẩu, đi đâu. Vâng! Đúng thế. Bởi cuộc họp đó diễn ra vào ngày 26 tháng 12 năm 2015. Tôi đã có bài viết với cái tên dài loằng ngoằng là: “ Câu lạc bộ Doanh nghiệp họ Bùi Việt Nam họp mặt cuối năm 2015 tại Nho Quan, Ninh Bình”. Bài đã đăng trên Wb hobuivietnam.vn, ngày 27/12/2015, mời quý đọc giả mở xem. Thay cho lời kết, tôi xin tái bút thế này. Gia tộc Bùi Xuân Trường – anh Trường không phải là con trưởng, trên Trường là anh cả hàm Đại tá Quân đội ta; dưới anh Trường là hai em trai, làm giám đốc hai Công ty. Trong đó, một công ty tại quê nhà, hàng năm đóng góp hàng chục tỷ đồng cho ngân sách địa phương. Có lần tôi đã hỏi Bùi Xuân Trường – Anh sống ở Hà Nội, làm ăn nghe được lắm, vậy còn lập Công ty Cổ phần đầu tư và Thương mại BT ở quê làm gì cho vất vả? Anh vui vẻ trả lời – Nó cũng là duyên phận mà anh! Năm 2010, một lần tôi về quê. Nhân đó, có mấy vị lãnh đạo tỉnh, huyện đến thăm và đặt vấn đề: “ Huyện ta còn nghèo, cả năm tổng thu ngân sách thuế được 20 tỷ đồng. Anh xem, nên giúp huyện một chút.” Qua sự đề nghị chân tình đó, tôi thấy mình cần có trách nhiệm ít nhiều với chính quê hương. Như anh biết, tính tôi đã nói là làm. Chỉ ít bữa sau, tôi đã thành lập Công ty BT, nhờ có công ty này mà tôi đã chia sẻ được một phần khó khăn cho quê hương, cả về tài chính và công ăn việc làm cho người lao động. Hôm trước anh có hỏi, chữ BT là gì? Thì đó là chữ viết tắt trong cụm từ “ Bùi gia vọng tộc”. Phải nói cũng là hiếm thấy, một gia đình có 7 anh chị em, thì đã có tới ba công ty riêng biệt, nghe đâu các công ty của họ đều làm ăn khấm khá, có vốn tiền tỷ cả. Tôi nghĩ, đó chắc chắn là một gia tộc quý hiển, mà trong đó mỗi con người đều là một thành viên năng động. Theo tôi, Tổng giám đốc Bùi Xuân Trường còn là người có duyên sâu với nhà Phật. Anh vừa cho xây dựng một ngôi chùa khá lớn trên ngọn núi Mơ, ngọn núi đất cao nhất và duy nhất trong dãy núi đá vôi trùng điệp phía đông Nam huyện Nho Quan. Theo giới thiệu của anh, thì còn xây tiếp một số hạng mục cho hoàn chỉnh. Sau khi hoàn thành khu Chùa Mơ này sẽ giống như một phân viện của Đại học Phật giáo VN. Trên ngọn đồi Mơ này đã có sẵn một số di tích như: Chùa Bụt Mọc, Mộ truyền thuyết vua Đinh Tiên Hoàng, mộ Đại thần Đinh Liễn, Hòn rùa đá rất linh thiêng. Đứng phóng tầm mắt về bốn phía cỏ thể nhìn rõ toàn cảnh khu Hoa Lư, vùng Ninh Bình trong tầm nhìn gần. Trong mưa bụi trắng trời, đưa mắt nhìn ra phía trước của ngọn núi này độ non cây số, là bãi tập trận, là dòng sông như dải lụa cũ càng lặng lẽ trôi xuôi, nơi chăn trâu của vị Vua Cờ lau áo vải. Ta như còn thấy tiếng reo hò, những kiệu tay, lọng lá của lũ mục đồng. Vậy mà chính Người đã làm nên một Nhà nước đầu tiên, xưng Đế đầu tiên mở đầu cho nền văn hiến đế vương của nước Việt Nam. Nhất định, ngôi Chùa này sẽ là một bông hoa sen ngát hương Phật pháp, là một “trường học” về tính bản thiện của con người trên mảnh đất lịch sử này.





 Bản in  Lên đầu trang

- Họ Bùi quê tôi (27/06/2017)
- Cần lắm những tấm lòng (05/12/2016)
- Mừng họ Bùi đón bằng di tích Đoan Quận công Bùi Thế Đạt (26/02/2016)
- Tản mạn những ngày cuối năm về xứ Nghệ và Đô Lương - ngày ấy, bây giờ (23/01/2016)
- Tản mạn lễ Đông Chí (14/01/2016)
- Ghi chép tìm mộ liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm Ngày thương binh liệt sĩ 27/07/2015 (21/07/2015)
- Bài viết kỷ niệm ngày 30/04: Nghĩa tình đồng đội (28/04/2015)
- Bài viết kỷ niệm ngày 30/04: Một đêm không ngủ (28/04/2015)
- Nghĩ vặt về Văn hóa - Kỳ 1: Chuyện vui ngày tết (14/02/2015)
- Tôi đi nhận họ - Tùy bút Bùi Hoa Nam (23/01/2015)
TÌM KIẾM BÀI VIẾT
THƯ VIỆN ẢNH
           Việc họ xưa & nay
 Văn hóa dòng họ: Diện mạo và hướng đi
 Văn hóa dòng họ và dòng họ văn hóa
 Vai trò tộc trưởng xưa và nay khác nhau như thế nào?
 Nguyên tắc cúng, khấn, vái, lạy
 Gia phả và nhà thờ họ
           Truyền thống văn hóa
 Bàn về cách xưng hô trong gia đình
 Đám giỗ có vị trí quan trọng trong việc thờ cúng tổ tiên
 Để gia phả trở thành nhân tố tích cực trong việc phát huy truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam
 Gia phong xứ Nghệ
 Gia đình, dòng họ - những vấn đề cơ bản của văn hoá làng, xã Việt Nam
           Làng quê Việt Nam
 Trò vui dân gian ngày xuân thuở xưa và ý nghĩa nhân văn của nó
 Việc làng nước ngày xưa
 Cổng làng - hồn Việt xưa nay vương vấn...
 Đình làng - gương mặt kiến trúc cổ Việt Nam
 Kiến trúc làng Việt Nam
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ BAN LIÊN LẠC HỌ BÙI NGHỆ AN
Email :
hobuinghean@gmail.com - Website : www.hobuinghean.com.vn
Trưởng ban liên lạc : Bùi Xuân Lương - Điện thoại : 0945.912.618
Phụ trách nội dung : Bùi Chí Nhân - Điện thoại : 0915.555.977

du học nhật bản tại tp vinh học tiếng nhật tại tp vinh du học nhật bản tại nghệ an học tiếng nhật tại nghệ an